Je huisstijlkleur ziet er op je website precies goed uit. Dan komt de nieuwe folder van de drukker, en het blauw is net te paars. De belettering op je bedrijfsbus is weer een tint donkerder. En de stand op de beurs lijkt nog een ander blauw te hebben. Toch is het allemaal “dezelfde” kleur.
Dat komt niet door slordigheid, maar doordat elk medium een eigen manier heeft om kleur te maken. Daarom bestaan er verschillende kleursystemen: RGB, HEX, CMYK, PMS en RAL. In dit artikel lees je wat ze betekenen, waarvoor je ze gebruikt, waarom kleuren per medium verschillen en hoe je ervoor zorgt dat je merk overal herkenbaar blijft.
RGB: kleur voor schermen
RGB staat voor rood, groen en blauw. Elk scherm, van je laptop tot de display in je beursstand, maakt kleur door licht in die drie kleuren te mengen. Dat heet additieve kleurmenging: hoe meer licht je toevoegt, hoe lichter de kleur. Alle drie op vol vermogen geeft wit, alle drie uit geeft zwart.
Een RGB-kleur noteer je met drie waarden van 0 tot 255, bijvoorbeeld R 0, G 102, B 204. Je gebruikt RGB voor alles wat op een scherm verschijnt: je website, social media, presentaties, video en digitale advertenties.
HEX: dezelfde schermkleur, in webnotatie
Een HEX-code is geen apart kleursysteem, maar een andere schrijfwijze van een RGB-kleur. Je ziet hem als een hekje met zes tekens, zoals #0066CC. De eerste twee tekens staan voor rood, de middelste twee voor groen en de laatste twee voor blauw, in het zestientallige stelsel.
Webdesigners en ontwikkelaars werken bijna altijd met HEX-codes, omdat ze rechtstreeks in de code van een website gebruikt worden. Voor je website en je online middelen is de HEX-code dus de waarde die je doorgeeft.
CMYK: kleur voor drukwerk
Drukwerk werkt omgekeerd. Een drukpers maakt geen licht, maar brengt inkt aan op papier. Die inkt absorbeert een deel van het licht en weerkaatst de rest. Dat heet subtractieve kleurmenging. Hoe meer inkt, hoe donkerder de kleur.
CMYK staat voor cyaan, magenta, geel (yellow) en zwart (key). Met rasterpunten van die vier inktkleuren bouwt een drukker vrijwel elke kleur op. Een CMYK-kleur noteer je in percentages, bijvoorbeeld C 100, M 60, Y 0, K 0. Je gebruikt CMYK voor folders, brochures, visitekaartjes, briefpapier en ander drukwerk in vierkleurendruk.
Belangrijk om te weten: met CMYK kun je minder kleuren maken dan met RGB. Felle, verzadigde schermkleuren, zoals helder groen, fel oranje of elektrisch blauw, zijn in vierkleurendruk vaak niet haalbaar. Ze worden dan doffer afgedrukt.
PMS: één vaste, voorgemengde kleur
PMS staat voor Pantone Matching System. In plaats van een kleur op te bouwen uit vier inkten, gebruikt de drukker bij een Pantone-kleur een vooraf gemengde inkt in precies die kleur. Dat heet een steunkleur of spotkleur.
Het voordeel is consistentie. Een Pantone-kleur ziet er bij elke drukker en elke oplage zo goed als hetzelfde uit, omdat de inkt volgens een vast recept is gemengd. Ook kleuren die in CMYK niet goed lukken, zoals bepaalde felle tinten en metallic kleuren, zijn met Pantone wel te drukken.
Let op de letter achter de code. Een Pantone-kleur met een C is bedoeld voor gestreken (coated) papier, een U voor ongestreken (uncoated) papier. Dezelfde inkt ziet er op ongestreken papier doffer en vaak iets anders uit, omdat het papier de inkt meer opzuigt. Voor textiel en interieur heeft Pantone weer aparte kleurreeksen.
Je gebruikt PMS vooral voor je logo en voor drukwerk waarbij je kleur exact moet kloppen, zoals visitekaartjes, verpakkingen en relatiegeschenken.
RAL: kleur voor verf en materialen
RAL is een Europese kleurstandaard voor verf, lak en coatings. Je komt RAL tegen zodra je huisstijl op fysieke materialen terechtkomt: de gevel van je pand, gepoedercoate profielen, metalen borden, interieur en machines. Een RAL-kleur heeft een code van vier cijfers in de bekendste reeks, RAL Classic, zoals RAL 9010 voor een veelgebruikt wit.
Bij belettering met folie, zoals op bedrijfswagens of ramen, werken folieleveranciers vaak met hun eigen kleurcodes. Ook die kies je het beste naast een fysiek kleurstaal van je merkkleur.
Waarom dezelfde kleur er overal anders uitziet
Als je de systemen naast elkaar legt, wordt duidelijk waarom je blauw nooit overal identiek is:
- Licht tegenover inkt. Een scherm straalt licht uit, papier weerkaatst het. Een kleur op een scherm oogt daardoor altijd helderder dan dezelfde kleur op papier.
- Niet elk systeem kan elke kleur maken. RGB kan meer kleuren weergeven dan CMYK. Wat buiten het bereik valt, wordt bij omzetten benaderd.
- Elk scherm is anders. Twee schermen tonen dezelfde HEX-code niet per se hetzelfde, afhankelijk van instellingen, helderheid en kalibratie.
- Het materiaal telt mee. Gestreken of ongestreken papier, mat of glanzend, metaal of textiel: elk materiaal neemt kleur anders op en weerkaatst licht anders.
- Het licht om je heen. Een kleur ziet er bij daglicht anders uit dan onder tl-verlichting op een beursvloer.
Automatisch omrekenen tussen systemen helpt maar beperkt. Een conversie van RGB naar CMYK of van Pantone naar RAL is altijd een benadering. Daarom is het verstandig om per systeem bewust een waarde te kiezen en die te controleren.
Zo leg je je kleuren vast in je huisstijl
Een goede huisstijl legt per merkkleur alle relevante waarden vast, zodat iedereen die met je merk werkt dezelfde kleur gebruikt. In een huisstijlhandboek zet je per kleur:
- De Pantone-code, voor gestreken en ongestreken papier (C en U)
- De CMYK-waarden voor vierkleurendruk
- De RGB-waarden en de HEX-code voor schermen en je website
- De RAL-code, als je kleur ook op gevels, borden of materialen terechtkomt
Begin bij het medium dat voor jouw bedrijf het belangrijkst is en leid de andere waarden daarvan af. Kijk daarna met het eigen oog of de kleuren in elk systeem echt bij elkaar passen, in plaats van blind op een omrekenprogramma te vertrouwen. Een huisstijl die op die manier is opgezet, voorkomt dat elke leverancier zijn eigen interpretatie van je merkkleur maakt. Meer over het opzetten van een complete huisstijl lees je bij huisstijl en logo.
Praktische tips
- Beoordeel drukkleuren niet op je scherm. Gebruik een fysieke Pantone-waaier of een gedrukte proef.
- Vraag bij belangrijk drukwerk om een kleurproef. Zo zie je vooraf hoe de kleur op het gekozen papier uitpakt.
- Geef leveranciers altijd de juiste waarde voor hun medium. Een drukker heeft niets aan een HEX-code, een webbouwer niets aan een RAL-code.
- Houd rekening met ongestreken papier. Kies je voor naturelpapier, controleer dan de U-variant van je Pantone-kleur.
- Let online op leesbaarheid. Een merkkleur die mooi oogt als vlak, is niet altijd leesbaar als tekstkleur. Controleer het contrast met de achtergrond.
- Bewaar alles op één plek. Zorg dat je huisstijlhandboek en logobestanden centraal beschikbaar zijn voor iedereen die met je merk werkt.
Eén merk, overal herkenbaar
Kleur is een van de sterkste herkenningspunten van je merk. Klanten zien je website, je offerte, je bus en je beursstand, en verwachten overal hetzelfde bedrijf te zien. Door per medium de juiste kleurcode te gebruiken en die vast te leggen, blijft je merk consistent, wie er ook met je huisstijl aan de slag gaat. Lees meer over hoe we merken sterker maken bij branding.
Klopt je merkkleur niet overal, of wil je je huisstijl eens goed laten vastleggen? Plan een gratis adviesgesprek. In 15 minuten kijken we samen waar je merk staat.
